ความหมายของ Learning Object

Learning object คืออะไร
Learning object ชื่อย่อว่า LO หรือ RLO (Reusable Learning object)เป็นสื่อการสอนดิจิตอล หรือ หน่วยการสอนขนาดเล็กที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่โดยการจัดเรียงลำดับเนื้อหาใหม่เกิดเป็นบทเรียนเรื่องใหม่ขึ้น โดยมีองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ วัตถุประสงค์การเรียนรู้ หน่วยการเรียน และแบบทดสอบ ลักษณะของ Learning Object จะเป็นสื่อที่ออกแบบและสร้างเป็น “ก้อน” (Chunks) เล็กๆ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มจำนวนสถานการณ์ของการเรียนรู้ให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ และสามารถใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้สามารถใช้ซ้ำ (reusability) ทำงานร่วมกัน (interoperability) มีความคงทน (durability) และเข้าถึงได้ง่าย (accessibility) (ฐานความรู้ศูนย์นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา ศนท.)
Learning Object คือสื่อการเรียนรู้ดิจิตอล ที่ออกแบบเพื่อ ให้ผู้เรียนบรรลุผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง อย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ โดยแต่ละเรื่อง จะนำเสนอแนวคิดหลักย่อยๆ ผู้สอนสามารถเลือกใช้ Learning Object ผสมผสานกับการจัดการเรียนการสอนแบบอื่นๆ ได้อย่างหลากหลาย ที่มา : (สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์ สสวท.) และได้มีผู้ที่ได้ให้ความหมายของ learning object ไว้หลากหลายดังนี้
กิดานันท์ มลิทอง (2548) อ้างถึงใน ศยามน อินสะอาด (2550) learning object
เป็นหน่วยการสอนขนาดเล็กที่ใช้ใน e-Learning ที่มีเนื้อหาเป็นอิสระภายในตัวเอง learning object แต่ละหน่วยจะมีส่วนประกอบของไฟล์ดิจิตอลรูปแบบต่างๆ รวมกันอยู่ในหน่วยนั้น ผู้ใช้สามารถนำแต่ละหน่วยมาใช้ร่วมกัน เพื่อเป็นบทเรียนในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง หรือใช้ซ้ำในเรื่องอื่นๆ ได้อีกอย่างไม่มีขอบเขตจำกัด
ใจทิพย์ ณ สงขลา (2548) learning object ในระบบการเรียนอิเล็กทรอนิกส์
หมายถึง เนื้อหาสาระของความรู้หรือบทเรียน ในรูปของสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ข้อความ ภาพ หรือเสียงที่มีขนาดพอเหมาะ สร้างตามมาตรฐานสากลและนำเสนอเผยแพร่ออนไลน์สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท., 2548) ให้คำจำกัดความของ learning object ไว้ว่าเป็นสื่อดิจิตอลประเภทหนึ่งที่มีลักษณะเฉพาะคือ เป็นสื่อประสม (multimedia) ที่ออกแบบเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุการเรียนรู้ที่คาดหวังอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ โดยแต่ละเรื่องจะนำเสนอแนวคิดหลักย่อยๆ ที่ผู้สอนสามารถเลือกใช้ learning object ผสมผสานกับการจัดการเรียนการสอนแบบอื่นๆ ได้ อย่างหลากหลาย ความแตกต่างของ learning object กับสื่อดิจิตอลอื่นๆ ตรงที่เนื้อหาสาระและกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนที่จะได้รับ เนื่องจากสื่อชนิดนี้ “เน้นกระบวนการเรียนรู้”
สติยา ลังการ์พินธุ์ (2548) learning object ซึ่งเป็นสื่อที่ออกแบบเพื่อให้นักเรียน
เรียนรู้แนวคิดหลักอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ สามารถจัดเก็บ และค้นหาในระบบดิจิตอลได้โดยสะดวก ครูสามารถนำไปใช้ซ้ำได้ในรูปแบบการเรียนการสอนที่หลากหลาย ในลักษณะเดียวกับตัวต่อเลโก้ที่สามารถใช้ประกอบเป็นรูปร่างต่างๆ และสามารถแยกชิ้นส่วน แล้วนำตัวต่อชิ้นเดิมไปสร้างเป็นรูปร่างใหม่ขึ้นมาได้
อนุชัย ธีระเรืองไชยศรี (2549) ได้ให้ความหมายของ learning object ว่าหมายถึง
สื่อดิจิตอลที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อใช้สนับสนุนการเรียนรู้ และสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้หน่วยของเนื้อหา (ดิจิตอล) ที่ได้รับการออกแบบตามแนวคิดใหม่ จากหน่วยขนาดใหญ่เป็นหน่วยขนาดเล็กหลายหน่วย (smaller units of learning) หน่วยเนื้อหาแต่ละหน่วย (learning object) มีเนื้อหาสมบูรณ์ในตัวเอง (self-contained) เป็นอิสระจากกันหน่วยเนื้อหาแต่ละหน่วย (learning object) สามารถนำไปใช้ซ้ำ (reusable) ได้ในหลาย โอกาส (หลายบทเรียนหลายวิชา) หน่วยเนื้อหาแต่ละหน่วย (learning object) สามารถนำมาเชื่อมโยงกันเป็นหน่วยเนื้อหาขนาดใหญ่ขึ้นตามลำดับ (can be aggregated) จนเป็นรายวิชาหรือหลักสูตร สามารถกำหนดข้อมูลอธิบายหน่วยเนื้อหาแต่ละหน่วย (tagged with metadata) เพื่ออำนวยความสะดวกในการค้นหา
คณะกรรมการมาตรฐานเทคโนโลยีการศึกษาของ IEEE (The IEEE’s Learning
Technolearning objectgy Standards Committee) อ้างถึงใน ศยามน อินสะอาด (2550) ได้ให้คำจำกัดความของ “learning object” ไว้ว่า เป็นหนทางที่นำไปสู่การเป็นมาตรฐานในระดับชาติ (LTSC, 2000) เป็นสิ่งที่อยู่ในรูปของดิจิตอลหรือไม่ใช่ดิจิตอลสามารถถูกใช้นำมาใช้ใหม่ได้ หรือถูกนำมาอ้างในระหว่างการสนับสนุนการเรียนที่ใช้เทคโนโลยี ที่ขยายออกไปยังต่างประเทศอย่างกว้างขวาง


David A. Wiley (2000) อ้างถึงใน ศยามน อินสะอาด (2550) ให้คำจำกัดความ
ของ “learning object” ว่าเป็นแหล่งทรัพยากรดิจิตอล” ที่สามารถนำมาใช้ใหม่เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ คำจำกัดความนี้ได้รวมถึงสิ่งต่างๆ ที่สามารถส่งผ่านเน็ตเวิร์ก (network on demand) ไม่ว่าจะมีขนาดใหญ่หรือเล็ก ยกตัวอย่างของการนำมาใช้ทรัพยากรดิจิตอลที่มีขนาดเล็ก ได้แก่ ภาพ ข้อมูล (live data feeds) วิดีโอ เสียงถ่ายทอดสด แอนนิเมชั่น ข้อความและการใช้/ส่งผ่านเว็บแบบขนาดเล็ก Java calculator ตัวอย่างของทรัพยากรดิจิตอลที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ขนาดใหญ่รวมถึงหน้าเว็บที่รวมทั้งข้อความ ภาพและสื่ออื่นๆ ในการส่งผ่านประสบการณ์ที่สมบูรณ์ เช่น เหตุการณ์การเรียนการสอนที่สมบูรณ์ นี่คือคำจำกัดความของ learning object ที่ไม่ว่าจะเป็นแหล่งทรัพยากรดิจิตอลจากแหล่งใดที่สามารถนำกลับมาใช้และสนับสนุนการเรียนรู้ได้
ปีเตอร์ ดรักเกอร์ (Peter Drucker) นักคิดในเรื่องการบริหารการจัดการกล่าวไว้ว่า ภายใน 30 ปีข้างหน้านี้ มหาวิทยาลัยในอเมริกาแบบดั้งเดิมที่เรารู้จักจะกลายเป็นสิ่งธุรกันดารรกร้างว่างเปล่า ประเทศใดก็ตามที่เป็นประเทศแรกที่นำเอาการขยายตัวอย่างมากมายของการสือสารทางดิจิตอลมาและเชื่อมโยงเข้ากับเทคนิคการเรียนรู้แบบใหม่ก็จะเป็นผู้นำทางด้านการเรียนการศึกษาของโลก.(ที่มา..จากพลิกผ่ามือรื้อเรื่องเรียนรู้)
การศึกษาช่วยให้เราสามารถทำสิ่งต่างๆได้มากมาย ทำให้ความเป็นอยู่ของมนุษย์เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น การพัฒนาการในด้านความสามารถจะเกี่ยวเนื่องกันการเรียนรู้ นับตั้งแต่การจดจำ การรู้เข้าใจในสิ่งที่จดจำ การนำเอาความรู้ที่ได้ไปใช้กับการทำงาน การเรียนรู้ที่จะวิเคราะห์ความรู้ที่สะสมไว้ รู้จักสรุปสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ๆจากสิ่งที่มีอยู่ ตลอดจนการเกิดทักษะความชำนาญในความสามรถที่จะประเมินผล สามารถรู้เหตุ รู้ผล เป็น Guru หรือเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นๆได้ กระบวนการเรียนรู้เป็นสิ่งที่ได้มีการศึกษามาช้านาน มีทฤษฎีต่างๆที่จะนำมาอธิบายกลไกลในการเรียนรู้ของมนุษย์มากมาย learning objects (ซึ่งจะหาคำภาษาไทยที่เหมาะสมในการใช้แทนในขณะนี้ยังไม่มี ดังนั้นจะขอใช้ภาษาอังกฤษไปก่อน) นับเป็นอีกแนวคิดหนึ่ง ที่มีแนวคิดในการแบ่งแยกองค์ความรู้ออกเป็นหน่วยเล็กๆที่มีความเป็นอิสระในตัวเอง มีจุดมุ่งหมายเดียวในการเรียนรู้ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง สามารถตอบสนองหรือสนับสนุนงานทางด้านการศึกษา ใน

ส่วนที่ต้องเป็น digital หรือไม่นั้นยังไม่มีความเห็นที่เป็นเอกฉัน ถ้าเป็น digital ก็จะทำให้ง่ายในด้านการจำแนกแจกจ่าย แต่นักการศึกษาบางคนก็ยังคงควบรวมสื่อที่ไม่เป็น digital เข้ามาด้วย อุปมาอุปมัยถ้าเปรียบเทียบ learning objects เป็น lego ตัวหนึ่งเป็นหนึ่งองค์ความรู้ย่อยๆ เราสามารถนำ lego หลายๆตัวมาจัดเรียงเป็นเรือ เป็นหุ่นยนต์ และอะไรก็ได้ เท่าที่เราต้องการประยุกต์องค์ความรู้ไปในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง สิ่งที่เป็นคุณสมบัติอีกข้อหนึ่งของ learning object ก็คือ learning object เป็นสิ่งที่สามารถปรับปรุงเปลี่นแปลง แก้ไขได้ตลอดเวลา ตามข้อจำกัดของความรู้ที่มีอยู่ในขณะนั้น และเป็นสิ่งที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ learning objects ในวิชาคณิตศาสตร์ สามารถนำไปใช้ในการอธิบายความรู้ในด้านเศรฐศาสตร์ได้ และอาจใช้เป็นองค์ความรู้ย่อยๆในเรื่องอื่นๆได้ด้วย
จะเห็นได้ว่าแนวคิด learning objects เป็นแนวคิดที่จะทำให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการเรียนรู้จึงทำให้แนวคิดการทำ learning objects ได้รับการยอมรับด้วยดี หลายประเทศได้พัฒนาการศึกษาไปในลักษณะนี้มาก จนบางประเทศจัดเป็นวาระแห่งชาติ เป็นนโยบายหลักในการพัฒนาการศึกษาไปแล้ว สำหรับในเมืองไทยก็เริ่มที่จะนำเอาแนวคิดนี้มาใช้เช่นกัน หากเราต้องการพัฒนาคนซึ่งถือว่าเป็นทรัพยากรที่สำคัญยิ่งเราต้องพัฒนาการศึกษา แต่หากต้องการพัฒนาการศึกษาเราต้องพัฒนา learning objects เพราะ learning objects นับเป็นรากฐานของการพัฒนาการศึกษา.

Learning object หมายถึง การจัดรูปแบบสาระการเรียนรู้เป็นหน่วยย่อยที่เป็นอิสระ ใช้เวลาสำหรับการเรียนรู้ เป็นช่วงสั้นๆ ประมาณ 2 ถึง 15 นาที และถึงแม้ว่าจะเป็นการเรียนรู้แบบหน่วยย่อยก็ตาม Learning Object จะมีความสมบูรณ์ในตัวเอง ซึ่งในแต่ละเนื้อหาจะประกอบชื่อเรื่อง คำอธิบาย คำสำคัญ วัตถุประสงค์การเรียนรู้ กิจกรรมการเรียนรู้ และ การประเมิน
Learning Object คือสื่อการเรียนรู้ดิจิตอล ที่ออกแบบเพื่อ ให้ผู้เรียนบรรลุผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง อย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ โดยแต่ละเรื่อง จะนำเสนอแนวคิดหลักย่อยๆ ผู้สอนสามารถเลือกใช้ Learning Object ผสมผสานกับการจัดการเรียนการสอนแบบอื่นๆ ได้อย่างหลากหลาย มีเป้าหมายในการผลิต Learning Object คุณภาพสูง ซึ่งมีคุณลักษณะต่อไปนี้
1.เนื้อหา กิจกรรม การนำเสนอเหมาะสมกับผู้เรียน (อายุ ความสนใจ ความรู้เดิม) ถูกต้อง มุ่งให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง
2.ผู้เรียนมีโอกาสเลือกและตัดสินใจ ลำดับการนำเสนอเนื้อหาและกิจกรรมเอื้อให้เกิดการเรียนรู้
3.ผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรม ไม่เพียงแต่รับข้อมูล (สืบเสาะค้นหา แก้ปัญหา แปลความหมายข้อมูล พัฒนา สร้าง นำเสนอชิ้นงาน)
4.มีการประเมินความก้าวหน้าในการเรียนรู้ ผู้เรียนสามารถรับข้อมูลเพิ่มเติม และ Feedback ที่เหมาะสมและมีประโยชน์
5.ผู้เรียนเรียนรู้จากสถานการณ์ที่สอดคล้องกับชีวิตจริง และใช้ความรู้ในบริบทที่หลากหลาย Feedback หมายถึง การป้อนข้อมูลให้กับอุปกรณ์ควบคุมแบบอัตโนมัติ ทำไมจึงควรผลิต Learning Object สะดวกต่อการค้นหา จัดเก็บ แจกจ่าย เทคโนโลยีคุณภาพสูง Object นำไปสู่ความหลากหลายในการใช้งาน ผสมผสานกับกิจกรรมการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ


แหล่งที่มา
Objects : สื่อการเรียนรู้ยุคดิจิทัล. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา http://www.ipst.ac.th/

ถนอมพร (ตันพิพัฒน์) เลาหจรัสแสง. (2541). คอมพิวเตอร์ช่วยสอน. [ระบบออนไลน์].
แหล่งที่มาhttp://www.thapra.lib.su.ac.th/SUTjour/Vol23no1/03Learning Ob.pdf)

สื่อดิจิตอลสำาหรับการเรียนการสอน e-Learning. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
http://www.webobjects-design.com/lobjects/

รักศักดิ์ เลิศคงคาทิพย์ . Learning Object. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา : คุณครู.คอม
http://61.19.250.202/~kunkroo/modules.php?name=News&file=print&sid=100